Elke winter gebeurt het ergens in Nederland: een kat kruipt voor de warmte onder de motorkap van een geparkeerde auto, en de eigenaar start de motor zonder te weten dat er een dier schuilt. Dierenambulances door heel Nederland krijgen hier ieder jaar meldingen over, liet Stichting DierenLot in 2024 weten aan Hart van Nederland. Nu de temperaturen weer dalen, is dit het moment om een gewoonte aan te leren die letterlijk een kattenleven kan redden: even kloppen voor je instapt.
Waarom een kat juist voor jouw motor kiest
Een motor die net is uitgezet, blijft nog lang warm. Voor een kat die buiten op zoek is naar een beschutte plek, is dat moeilijk te weerstaan, zeker als het stormt of vriest. De kat klimt via de wielkast naar binnen en nestelt zich tegen het motorblok of tussen de leidingen. Van buitenaf zie je er niets van. Je stapt in, start de auto, en pas te laat merk je dat er iets mis is.
Wat het LICG hierover zegt
Het Landelijk Informatiecentrum Gezelschapsdieren (LICG) noemt deze situatie "levensgevaarlijk", meldde consumentenprogramma Radar van AVROTROS op 8 januari 2026. Een kat die onder de motorkap zit, kan zich branden aan hete onderdelen zodra je de motor start, of juist tijdens het rijden naar buiten vallen en op de weg terechtkomen. Beide scenario's kunnen fataal aflopen. Het LICG adviseert daarom om altijd even op de motorkap te kloppen voor je wegrijdt. De meeste katten schrikken daarvan en maken dat ze wegkomen, aldus Stichting DierenLot tegen Hart van Nederland.
Zo bouw je het in als vaste gewoonte
Een paar seconden kloppen kost je niets, maar het moet wel een gewoonte worden om effect te hebben. Maak er een vast onderdeel van je routine van zodra de temperatuur daalt:
- Klop twee of drie keer stevig op de motorkap voor je instapt, niet alleen bij nachtvorst maar de hele winter door.
- Wacht even en luister. Hoor je geritsel of gemiauw, open dan de motorkap in plaats van te starten.
- Doe hetzelfde bij een auto die al een tijd stilstaat, bijvoorbeeld op een parkeerplaats bij de supermarkt.
- Vertel het ook aan huisgenoten of buren die dezelfde auto gebruiken. Het werkt alleen als iedereen het doet.
Heb je zelf een buitenkat? Zorg dat die altijd naar binnen kan als het kouder wordt. Niet alleen een kat voelt de overgang naar de kou feller dan je zou verwachten, dat geldt net zo goed voor honden: in dit artikel over hoe snel je hond het koud krijgt lees je waar je op moet letten.
Andere wintergevaren die je niet mag onderschatten
De motorkap is niet het enige risico dat met de kou komt. Volgens het LICG, aangehaald door Radar, kunnen katten door een dun laagje ijs op een vijver of sloot zakken omdat sneeuw dat ijs aan het zicht onttrekt. Ook gladde daken en schuttingen zorgen voor meer valpartijen dan in andere seizoenen, en het risico op aanrijdingen stijgt door slecht zicht en gladde wegen. Voor honden geldt een ander advies: gooi geen sneeuwballen om mee te spelen, want een hond die sneeuw opeet kan last krijgen van maag- en darmklachten, aldus datzelfde LICG-advies.
Strooizout is een ander probleem dat vaak wordt onderschat. Het kan de voetzooltjes van honden irriteren, dus smeer de poten voor een wandeling in met vaseline of een beschermende balsem, en spoel ze na afloop af. Bij katten die buiten loslopen, loont het om 's avonds iets eerder naar binnen te roepen: in het donker worden dieren op straat minder goed gezien door automobilisten, net zoals bij honden tijdens de avondwandeling het geval is.
Niet alleen zwerfkatten lopen risico
Het is een misverstand om te denken dat dit alleen zwerfkatten of buurtkatten overkomt. Ook een kat met een eigen mandje en een vaste voerbak kan 's nachts buiten rondlopen en ergens onderweg een warme auto tegenkomen die niet van het eigen baasje is. Juist in woonwijken met veel straatparkeren, waar auto's na een korte rit weer stilstaan, is de kans groter dat een voorbijlopende kat even blijft hangen. Het risico zit dus niet bij een specifiek type kat, maar bij elke auto die buiten staat zodra de temperatuur daalt.
Je hoeft trouwens niets aan te passen aan hoe je rijdt of de motor laat warmdraaien. Het enige verschil met andere dagen is die paar tikken voordat je instapt. Merk je dat de motorkap niet vanzelf loskomt of hoor je twijfel in jezelf of er toch iets zat, open het paneel dan gewoon en kijk even goed rond voor je de contactsleutel omdraait.
Als je kat zelf vaak buiten rondzwerft
Hoe beter je weet waar je kat uithangt, hoe kleiner de kans dat je verrast wordt door een situatie zoals deze. Katten die 's winters langer wegblijven omdat ze ergens een warme schuilplek hebben gevonden, zijn ook lastiger terug te vinden als er iets misgaat. Wil je weten hoe je voorkomt dat je kat zoekraakt, dan vind je in dit artikel over kattenveiligheid buiten praktische tips die je het hele jaar door kunt toepassen, niet alleen in de winter.
Eén tik die zo weinig moeite kost
Het mooie aan dit advies is dat het niets kost en bijna geen tijd vraagt. Geen speciale apparatuur, geen aanpassing aan je auto, gewoon twee tikken met je knokkels voor je het portier opent. Zet het deze winter vast in je hoofd: elke keer dat je instapt, eerst kloppen, dan pas starten. Het is het kleinste gebaar met de grootste impact dat je als automobilist en dierenliefhebber kunt maken.