Sinds 1 januari 2026 is het officieel: je mag in Nederland geen Scottish Fold of Sphynx meer aanschaffen. Het kabinet heeft een houdverbod ingesteld voor katten met gevouwen oren en haarloze katten. Een besluit dat veel kattenliefhebbers raakt, maar waar goede redenen achter zitten.
Welke rassen zijn precies verboden?
Het verbod geldt voor twee groepen kattenrassen. Aan de ene kant de vouwoorkatten, waaronder de Scottish Fold, Highland Fold en Foldex vallen. Aan de andere kant de naaktkatten, zoals de Sphynx, Bambino Sphynx en Peterbald.
Deze rassen waren de afgelopen jaren enorm populair, mede dankzij social media. Beroemdheden als Taylor Swift lieten hun Scottish Folds trots op Instagram zien, waardoor de vraag explodeerde. Maar achter die schattige gevouwen oortjes schuilt een pijnlijk verhaal.
Het probleem met gevouwen oren
De kenmerkende gevouwen oortjes van een Scottish Fold zijn het gevolg van een erfelijk kraakbeendefect genaamd osteochondrodysplasie. Dit defect beperkt zich niet tot de oren. Het tast het kraakbeen in het hele lichaam aan, inclusief de gewrichten.
Veel Scottish Folds ontwikkelen al op jonge leeftijd ernstige gewrichtsproblemen en artritis. Ze krijgen stijve poten, moeite met lopen en chronische pijn. Sommige katten laten dit nauwelijks merken, katten zijn nu eenmaal meesters in het verbergen van pijn. Maar dierenartsen zien het probleem structureel bij dit ras.
Het fokken op dit uiterlijk kenmerk is volgens de Dierenbescherming en de NVWA simpelweg onverenigbaar met dierenwelzijn. Elke Scottish Fold draagt het gen, en elke Scottish Fold loopt risico op deze aandoeningen.
Waarom naaktkatten ook op de lijst staan
Bij Sphynx-katten speelt een ander probleem. Het ontbreken van vacht zorgt voor problemen met temperatuurregulatie. Deze katten kunnen niet goed tegen kou en zijn extra gevoelig voor zonnebrand. Daarnaast hebben ze vaker last van huidinfecties en oorproblemen doordat de beschermende vacht ontbreekt.
De huid van een Sphynx produceert bovendien veel talg dat normaal door vacht wordt opgenomen. Zonder vacht hoopt dit vet zich op, wat leidt tot huidirritaties. Eigenaren moeten hun kat regelmatig wassen, iets wat de meeste katten absoluut niet fijn vinden.
Wat als je al een Scottish Fold of Sphynx hebt?
Heb je al een vouwoorkat of naaktkat in huis? Dan mag je die gewoon houden. Het verbod geldt alleen voor nieuwe aanschaf vanaf 1 januari 2026. Je kat hoeft dus niet weg. Wel moet je kunnen aantonen dat je het dier al voor die datum in bezit had, bijvoorbeeld door een chipregistratie.
Belangrijk: je had tot eind 2025 de tijd om je kat te laten chippen als bewijs. Heb je dat gemist? Neem dan zo snel mogelijk contact op met je dierenarts om alsnog een chip te laten plaatsen en de registratie te regelen.
Naast het houdverbod geldt er ook een tentoonstellingsverbod. Je mag je Scottish Fold of Sphynx niet meer laten deelnemen aan kattenshows of wedstrijden.
Illegale handel blijft een probleem
Ondanks het verbod duiken er nog steeds advertenties op voor Scottish Fold-kittens. Onderzoeksorganisatie House of Animals ontdekte dat fokkers deze katten via sociale media en Marktplaats blijven aanbieden, soms onder andere benamingen.
De NVWA (Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit) is verantwoordelijk voor handhaving. Bij overtreding riskeer je een boete. Kom je een verdachte advertentie tegen? Meld het dan bij de NVWA of de Dierenbescherming.
Welke katten mag je dan wel?
Het goede nieuws: er zijn tientallen prachtige kattenrassen die je gewoon mag houden. Denk aan de Maine Coon, Ragdoll, Brits Korthaar (met normale oren), Noorse Boskat of de gewone Europese Korthaar. Of nog beter, adopteer een kat uit het asiel. Daar zitten vaak schatten van katten die een warm thuis zoeken.
Nederland is met dit verbod overigens niet uniek. België voerde al eerder vergelijkbare wetgeving in, en ook in andere Europese landen groeit de roep om strengere regels rond het fokken op extreme uiterlijke kenmerken.
Het verbod is misschien lastig voor liefhebbers van deze rassen, maar het dient een belangrijk doel. Geen enkel dier zou pijn moeten lijden voor een uiterlijk dat wij mensen schattig vinden.