Misschien let jij er nooit op, maar de meeste honden hebben een vaste poot waarmee ze beginnen. Of ze nu opstaan, een deur openkrabben of reiken naar iets wat ze willen: de een is stelselmatig linkspotig, de ander rechtspotig. En dat is geen toeval, blijkt uit nieuw onderzoek. Onderzoekers uit het Italiaanse Bari publiceerden afgelopen week een studie in het wetenschappelijke tijdschrift Royal Society Open Science, en hun bevinding overtuigt: hoe sterker de pootvoorkeur van een hond, hoe zelfverzekerder hij doorgaans is.
Hoe onderzoekers de pootvoorkeur meten
De Italiaanse onderzoekers ontwikkelden hiervoor een eigen test, de Doginburgh Inventory. De naam is een knipoog naar de Edinburgh Handedness Inventory, de standaardmethode waarmee bij mensen links- of rechtshandigheid wordt vastgesteld. De hondversie bestaat uit vier taken: de dieren worden geobserveerd terwijl ze een obstakel omzeilen, een speeltje pakken, een bal schoppen en met hun poot iets vastpakken.
Elke taak afzonderlijk zegt weinig, maar samen geven de vier een consistent beeld. Heeft een hond bij alle vier taken een voorkeur voor dezelfde poot? Dan geldt die hond als sterk links- of rechtspotig. Wisselt hij steeds van kant? Dan is hij ambipotig - vergelijkbaar met ambidextrie bij mensen.
Bijna de helft heeft geen sterke voorkeur
Bekijk je alle honden in de studie als groep, dan zie je geen duidelijke neiging naar links of rechts. Maar dat wil niet zeggen dat individuele honden onbepaald zijn. Bijna de helft van de dieren bleek een zwakke voorkeur te hebben, ongeveer een derde een sterke. Slechts een kleine groep wisselt werkelijk willekeurig.
Dat onderscheid is relevant. Honden met een sterke voorkeur laten in eerder onderzoek zelfverzekerder gedrag zien. Ze reageren minder angstig op harde geluiden, presteren effectiever als geleidehond en herstellen sneller van stressvolle situaties. Honden die geen vaste voorkeur hebben, lijken vaker onzeker in nieuwe omgevingen. Als je jouw hond ook op andere manieren wilt begrijpen, is het goed om te weten hoe je herkent wanneer je hond zich niet goed voelt.
Reuen kiezen vaker links, teven niet
De studie bracht ook een geslachtsverschil aan het licht. Reuen kozen in bepaalde taken vaker voor de linkerpoot, terwijl teven geen duidelijke voorkeur toonden. Dat patroon stemt overeen met wat onderzoekers bij mensen zien: mannen zijn vaker linkshandig dan vrouwen, en dat verschil bestaat al decennia in de literatuur.
Waarom dat zo is, weten de onderzoekers nog niet precies. Mogelijk speelt hormonale invloed een rol, maar dat vergt verder onderzoek. Wat al wel vaststaat: het geslacht van je hond is een factor om mee te rekenen als je de test thuis uitvoert.
Stress verzwakt de pootvoorkeur
Misschien wel het opvallendste bijproduct van de studie: bij honden met chronische stress wordt de pootvoorkeur zwakker. Dat betekent dat de test potentieel bruikbaar is als welzijnsindicator. Een hond die altijd rechts van zijn schotel begon te eten maar dat ineens wisselvallig doet, staat mogelijk onder meer druk dan je denkt.
Dat maakt de Doginburgh Inventory een potentieel handig hulpmiddel voor asielen. Veel asieldieren zijn moeilijk in te schatten door hun onbekende verleden. Een simpele, objectieve test die iets zegt over hun basiskarakter en stressniveau, is dan waardevol. Volgens een analyse van de studie op Scientias.nl werken de onderzoekers al aan een vereenvoudigde versie voor gebruik buiten het laboratorium.
Wat je thuis kunt observeren
Je hebt geen laboratorium nodig om te weten of jouw hond een voorkeur heeft. Kijk de komende week eens bewust: met welke poot trekt hij een bal naar zich toe? Welke poot steekt hij naar je uit als je vraagt om poot geven? Welke poot zet hij als eerste op de vloer als hij gaat liggen?
Doe dat meerdere keren en kijk of er een patroon zit. Is hij consistent rechtspotig of linkspotig? Dan is de kans groot dat hij ook een relatief zelfverzekerd karakter heeft. Wisselt hij steeds van kant? Dat hoeft niet per se problematisch te zijn, maar het is de moeite waard om te kijken of er andere aanwijzingen zijn van angst of onzekerheid in zijn dagelijks gedrag.
Sommige rassen vertonen gedragspatronen ook consistenter dan andere. Benieuwd welke rassen het snelst nieuwe patronen oppakken? Lees dan ons artikel over welke hondenrassen het snelst nieuwe commando's leren - dat geeft extra context bij alles wat je bij jouw eigen hond waarneemt.
Dit is wat je er vandaag mee doet
Neem eens vijf minuten de tijd om jouw hond rustig te observeren. Niet met het doel om hem te beoordelen of trainen, maar gewoon om te kijken. Welke poot kiest hij? Doet hij dat altijd zo?
Het zijn kleine dingen, maar ze vertellen een groot verhaal over hoe je hond in zijn vel zit. En als hij daarna zijn poot naar je uitsteekt, weet je nu ook precies wat dat - misschien - over hem zegt.